GPS, opmetingen en tijdsregistratie

GPS, opmetingen en tijdsregistratie

Wordt een parcours dan niet gewoon opgemeten op de computer? of met GPS?
Nee, maar dit zijn wel 2 uitstekende hulpmiddelen vooraleer de officiële opmeting te doen.
Een opmeting gebeurt dmv de Jones-counter, een klein tellertje die op het voorwiel van de fiets gemonteerd wordt en ongeveer elke 7 cm een puls geeft. Ongeveer? ja, de teller moet bij iedere opmeting, voor en na, geijkt worden.
We beschrijven hier (eerder beknopt) het opmetingsprotocol, het is dus geenszins volledig.
Deze methode is de enige methode die toegestaan is door de IAAF en die wereldwijd wordt toegepast, zowel voor OS als voor de grote marathons zoals Londen, Parijs, Berlijn, enz...

Er zijn slechts een viertal opmeters actief in Vlaanderen.

• Servranckx Marc (Dilbeek): opmetingscoördinator
• Ceulemans Luc (Lier)
• Mingneau André (Diksmuide)
• Vercruysse Benny (Torhout)
Alle opmeters moeten eerst een examen doen als jurylid. Pas als jurylid kunnen ze een opleiding tot opmeter volgen.

Opmeters

Als organisator wil je dat de afstand van uw wedstrijd nauwkeurig is, tenzij het enkel recreatief is.
Ikzelf haalde mijn motivatie bij een voorval rond Miel Puttemans, Belgisch beste atleet ooit. 
Miel, Olympisch zilver op 10.000 (1972 Munchen) en meervoudig wereldrecordhouder, liep in de marathon van Rome in 1980 een toptijd van 2:09:53. Toen een wereldtijd en een Europees record. Na heropmeting bleek het parcours echter 110 mtr tekort. Weg toptijd en weg Europees record.
Miel zou nooit meer onder de 2u10 lopen, wel nog 2:12:27 in Londen 1983.

Bij de opmeting is er een afwijking van 0,1% toegestaan,
dat is 1mtr per kilometer ofte 10mtr op een 10.000 en dus 42mtr maximaal op een marathon.

We beschrijven in het kort dit protocol.

Aanleggen ijkbasis:

Vooraleer een opmeting te kunnen doen dient er een ijkbasis aangelegd te worden.
Dit doen we op een vlakke rechte baan van bij voorkeur 500mtr. We markeren een startpunt en met een dynamometer trekken we aan een stalen lintmeter (minstens klasse 2) van 50 mtr lengte met een kracht van 50N.
We markeren dit punt en gaan zo verder, 10 opeenvolgende metingen geven ons 500mtr; Daarna beginnen we 1 mtr verder met dezelfde procedure in omgekeerde richting tot we opnieuw 500 mtr hebben gemeten.
Normaal zou het verschil tussen eerste startpunt en tweede eindpunt 1mtr moeten zijn, dit kan echter nooit. Het mag evenwel nooit meer dan 3cm verschil zijn anders herbeginnen.
We nemen het gemiddelde van beide opmetingen en hebben dan onze ijkbasis van 500mtr.
Indien nodig passen we een temperatuurscorrectie toe van 0,0000116/°C verschil met 20°C.

Het definitieve begin- en eindpunt worden met een stalen nagel en rondelle gemerkt en gedetailleerd beschreven.

De voorijking van de fiets doen we onmiddellijk voor het eigenlijke meten.
We rijden viermaal de ijkbasis van 500mtr af en berekenen hieruit de voorlopige dagconstante. Let wel, tijdens deze ijking mag het aantal pulsen over 500mtr nooit meer dan 3 tellen verschillen (dus max 21cm op 500mtr). Anders herbeginnen....
Na deze berekening vertrekken de opmeters (min 2) vanaf de startstreep, waarbij de tellerstand correct wordt genoteerd, voor de eigenlijke opmeting.
Hierbij volgen ze de kortste weg langs het parcours, dwz overal de bochten afsnijden, de ene keer links van de weg rijden en dan weer rechts rijden, dus ook tegen het verkeer in! (en vaak met allerlei verwensingen).

Aan het eindpunt wordt de nieuwe tellerstand genoteerd, volgt de naijking (idem als voorijking) en wordt alles uitgerekend.
Indien de afwijking tot de gewenste afstand groter is dan 300mtr wordt dit via de fiets gemeten, kleiner dan 300mtr wordt meestal via de stalen lintmeter aangepast. We gebruiken zeker GEEN wieltje!
Omdat een opmeting vaak in drukke straten gebeurt, wordt vaak de assistentie van de politie ingeroepen. Zo meten we de marathon van Brussel op tijdens een vroege zondagmorgen zodat de Wetstraat en de tunnels tijdelijk kunnen afgesloten worden.
Het spreekt voor zich dat er ook telkens iemand van de organisatie zelf aanwezig is.

vanaf eind maart:
we plaatsen hier nog een voorbeeld van een rapport

We gaan hier geen diepe technische analyse maken over het hoe en waarom (daar zijn andere websites voor) maar je moet al een verdomd goeie GPS hebben om op de marathon beneden de 42km350 te blijven.
Afwijkingen tot vb 42km700 of 42km850 hoeven niet te verwonderen. Waarom niet?
Enerzijds is er de afwijking van de GPS zelf omwille van de reflectie van gebouwen, bladerdek bomen, ea  maar anderzijds zijn er, buiten de koplopers, weinig lopers die de ideale lijn volgen. Als je in groep loopt dan neem je de ene keer de binnenbocht en een andere keer de buitenbocht.
Heeft het merendeel van de lopers echter een afstand van <42km200 dan mag je zeker zijn dat de afstand tekort is (41km 400 op GPS heb ik al gezien...)

Wie ietwat sportief is neemt een tijd gelopen bij een niet-officiële marathon dus nooit als PR!

 

Lees HIER in het kort waarom je GPS-horloge de gelopen afstand kan overschatten, 
een artikel uit RW (dec 2015)
of lees een heel uitvoerig Engelstalig wetenschappelijk artikel HIER :Why GPS makes distances bigger than they are.

Opmerking vooraf:  het grootste verschil als organisator tss een officiële marathon en een niet-officiële marathon is de tijd……
Als het niet echt uitmaakt of het parcours nu 42,1 of 41,8km bedraagt kan je het parcours in een dag wel uittekenen. Maar als het exact 42,195km moet zijn heb je vaak dagen en dagen werk om de puzzel gelegd te krijgen. Vooral omdat je rekening moet houden met de toelating van de betrokken gemeente, rekening moet houden dat de lopers elkaar niet mogen dwarsen, enz

Officieel opgemeten marathons

  • In Flanders Fields marathon
  • Nacht van West-Vlaanderen Torhout
  • Maasmarathon Visé
  • Marathon Antwerpen
  • Marathon Brussel

Halve marathons

  • Nacht van West-Vlaanderen Torhout
  • MCBride run Poperinge
  • ...

10 km

  • 10km Nacht van West-Vlaanderen Torhout

 

Tijdsregistratie

Door de grote toename aan lopers is het de laatste jaren moeilijker geworden om de aankomsten nog manueel op te nemen.

Dit wordt nu meestal gedaan dmv chips.
Je hebt wegwerpchips (in het borstnummer) of milieuvriendelijker recupereerbare chips (plaatjes voor aan de veters).

De uitslag wordt altijd opgemaakt adhv de guntime, dit is het tijdsverschil tussen het startschot en de aankomst.
Vaak wordt ook een nettotijd opgegeven, dat is dan het tijdsverschil tussen het overschrijden van de startmat en de aankomst. Dit kan van belang zijn bij hele grote wedstrijden waar je vb pas 5 min na het startschot over de startstreep loopt.

Nettotijden worden nooit in aanmerking genomen voor records, enkel de guntime!.

Je hebt verschillende firma's in België die tijdsregistraties doen.
De beste en grootste is wel "Chronorace",
de goedkoopste (en met recupereerbare chips) is wellicht "Vlamos" (prijzen vanaf 600€).

Sponsors

cm-logo
Lotto
Vittel
logo De Lijn
logo Korim - kds
kinepolis
Provincie West-Vlaanderen
Etixx